LỊCH SỬ NGÀY TÌNH YÊU

Maranatha tổng hợp

Ngày 14 tháng 2 giáo hội mừng lễ thánh Valentinô.  Trong khi đó xã hội lại mừng Ngày Tình Yêu, mà ở Việt Nam gọi là ngày Va-len-tin, một cách đọc mà chỉ người tại Việt Nam mới hiểu. vì không biết ai đó đã đọc tiếng Anh theo tiếng Pháp. Thật vậy, St. Valentine (tiếng Anh) đọc là Va-len-tai-n (valen’tain) và St Valentin (tiếng Pháp) đọc là Va- lâng- tenh (valãtẽ).

Thánh Valentinô là ai mà ngày lễ của ngài đưọc chọn làm ngày Tình Yêu? 

Hiện nay, Giáo Hội Công giáo công nhận ít ra là ba thánh khác nhau mang tên là Valentinô, và cả ba vị đều tử đạo.

Một truyền thuyết cho rằng thánh Valentinô là một linh mục sống tại Rôma vào thế kỷ thứ III. Khi hoàng đế Claudiô II quyết định rằng những chàng trai độc thân là những chiến sĩ thiện chiến hơn những quân nhân có gia đình, vì thế ông cấm các thanh niên có vợ. Thánh Valentinô thấy rằng quyết định này quá bất công, nên bất tuân lệnh hoàng đế và bí mật làm phép hôn phối cho các tình nhân. Hành vi này bị khám phá và ngài bị Claudiô kết án tử hình.

Một số truyền thuyết khác cho rằng thánh Valentinô bị giết vì giúp các Kitô hữu trốn thoát cảnh đánh đập và tra tấn trong ngục tù La Mã. Trong thời gian bị giam cầm, Valentinô và con gái của người cai ngục yêu nhau. Trước khi bị hành hình, Valentinô viết cho cô một bức thư tình và ký tên “Valentinô của em” (From your Valentine), và câu này được sử dụng cho đến ngày nay, và Valentinô trở nên đồng nghĩa với ‘Người Yêu”. Các chuyện kể thêm thắt những nét cảm động, anh hùng và nhất là lãng mạng cho nhân vật này. Vì thế, vào thời Trung Cổ, Valentinô là một trong những thánh được mến mộ nhất tại Anh và Pháp, và là hình ảnh của Người Yêu hoàn hảo.

Nhiều người cho rằng Giáo Hội mừng lễ thánh Valentinô vào giữa tháng 2 để tưởng niệm ngày chết hay ngày chôn của ngài (ngài bị giết vào khoảng năm 270). Nhiều người khác lại cho rằng Giáo Hội đã quyết định mừng lễ thánh Valentinô – biểu tượng của Tình Yêu – vào giữa tháng 2 nhằm Kitô hóa một ngày lễ ngoại giáo là ngày Lupercalia. Thời La Mã cổ đại, tháng 2 là tháng khởi sự mùa xuân và là lúc để làm nghi lễ tẩy uế. Trong nghi lễ này, rác được quét ra ngoài rối người chủ lễ vẩy muối và bột khắp nơi trong nhà. Lupercalia, được mừng vào ngày 15 tháng 2, là ngày lễ cầu mùa dâng lên Faunus, vị thần canh nông, cũng như dâng lên Romulus và Remus là hai người sáng lập ra Rôma.

Theo truyền thuyết, ngày hôm ấy, các thiếu nữ trong thành phố bỏ tên mình trong một cái hũ lớn. Các chàng trai độc thân sẽ rút ra một tên cô gái và làm quen với cô ấy trong vòng một năm. Thường thường thì đôi trai gái kết hôn với nhau. Tập tục này được xem là phi Kitô giáo và bị giáo hội lên án, và khoảng năm 498, Đức Giáo Hoàng quyết định rằng ngày 14 tháng 2 là ngày thánh Valentinô.

Ngày lễ thánh Valentinô, được mừng như ngày Tình Yêu, trở nên rầm rộ vào khoảng đầu thế kỷ thứ  XVI. Họ viết cho nhau những bức thư tình và gửi tặng hoa hồng cho nhau. Người Mỹ dường như gửi thiệp viết tay cho nhau vào đầu thế kỷ 18. Năm 1840, Esther Howland bắt đầu bán những thiệp Valentine hàng loạt. Một số nước mừng ngày Valentinô là Canada, Mexicô, Anh Quốc, Pháp và Úc. Tại Việt Nam, lễ này mới xuất hiện trong vòng 10 năm vừa qua.

Khởi sự là ngày Tình Nhân, rồi trở thành Ngày Tình Yêu, ngày lễ thánh Valentinô trở thành lễ của các mối tình khác nhau. Năm 1981, các cặp vợ chồng tại Baton Rouge, Louisiana đề nghị thống đốc và giám mục công bố rằng này lễ thánh Valentinô là ngày ‘Hôn Nhân”. Năm 1983, cả nước Mỹ và một vài nước khác đã mừng ‘Ngày Hôn Nhân Thế Giới’ (World Marriage Day), và được cử hành vào ngày chúa nhật thứ hai của tháng 2 hằng năm. Đức Thánh Cha Gioan Phaolô ban phép lành tòa thánh cho những ai tham dự nghi lễ mừng Ngày Hôn Nhân Thế Giới này. Không biết đến bao giờ Giáo hội Việt Nam sẽ cử hành ngày đặc biệt này cho các đôi phối ngẫu Công giáo?

 

Trở về Muc Lục